طرح توجیهیکارآفرینی و اشتغال زایی

طرح توجیهی پرورش گوسفندان داشتی

طرح توجیهی پرورش گوسفند داشتی و تولید محصولات دامی

گوسفند نقش مهمی را چه ازنظر تأمین خوراک و یا اشتغال‌زایی در زندگی جوامع بشری به‌خصوص کشورهای درحال‌توسعه ایفا می‌کند. پرورش گوسفندان داشتی، سیستمی است که در آن گوسفندان برای تولید حداکثر بره، شیر یا پشم در طول سال پرورش داده می‌شوند. گوسفندان داشتی باید از نظر خصوصیات ظاهری، ژنتیکی و سلامتی، مناسب پرورش این سیستم باشند تا بتوانند تا بالاترین عمر اقتصادی خود، تولید داشته باشند.

پرورش میش داشتی و گوسفندان داشتی، یک فرآیند پیچیده و تخصصی است که نیاز به دانش و تجربه کافی دارد. رعایت نکات ذکر شده در این مقاله، می‌تواند به پرورش‌دهندگان کمک کند تا از گله خود حداکثر بهره را ببرند.

یکی از حوزه های فعال در کشور که مورد توجه زیاد قرار گرفته، حوزه پرورش دام است. دام ها منبع اصلی تامین گوشت و شیر به حساب آمده و نیاز به گسترش خواهند داشت. گسترش دام یعنی تامین بیشتری از نیازها و رفع کمبودهای موجود.

گوسفند داشتی چیست؟

گوسفند داشتی به گوسفندانی گفته میشود که تنها به خاطر استفاده از گوشتشان پرورش داده نمیشوند. معمولاً گله های گوسفندان داشتی از تعدادی میش داشتی و یک یا چند عدد قوچ گله تشکیل میشود. سود گله های داشتی از فروش بره ها تأمین میشود اما علاوه بر فروش بره ها پشم و شیر گوسفندان نیز بازار مخصوص به خود را دارد که میتواند قسمتی از سود دامدار را تأمین کند. گوسفندان به طور کلی به دو روش داشتی و پرواربندی پرورش داده میشوند. در این روش ها به پرورش هر چه بیشتر و سوددهی بالاتر مجتمع های دامپروری پرداخته شده است. یکی از این روشهای نوین، اصلاح نژادی است که توسط آنها تولیدات دامی بهتر و بیشتر میشود. گوسفندانی که اصلاح نژاد شده اند، زودتر رشد میکنند، افزایش وزن سریعتری دارند، تولید شیر آنها بیشتر میشود و پشم این گوسفندان کیفیت بالاتری دارد. همچنین گوسفند چند قلوزا و دو قلوزا نیز با استفاده از همین روش ها به وجود می آید که میتواند تأثیر بسیار خوبی در سرعت رشد و ازدیاد گله داشته باشد.

طرح پرورش گوسفندان داشتی میش و قوچ و بره

طرح توجیهی پرورش گوسفندان داشتی یا میش داشتی در بیشتر مناطق ایران به دو شکل صنعتی (مدرن) و قدیمی یا سنتی انجام می‌شود. در دام داشتی هدف و منظور از نگهداری و پرورش عبارت است از حداکثر تولید بره یا بزغاله در سال و نیز تولید شیر، فرآورده های لبنی و پشم (کٌرک). در روش پرورش داشتی معمولا با توجه به سلامتی و خصوصیات ژنوتیپی و فنوتیپی، دام را تا حداکثر سن اقتصادی در گله نگهداری نموده تا بتوانند استفاده بیشتری را طی عمر اقتصادی از آن داشته باشند. معمولا در این روش، دام را تا ۴ الی ۵ شکم زایش در گله نگهداری می کنند. دامدار از فروش بره ها یا بزغاله های نر و اضافه بره ها یا بزغاله های ماده (در صورت عدم جایگزینی در گله)، فروش پشم، فروش شیر و فرآورده های آن درآمد کسب می نماید. این نوع از سیستم اغلب در مناطق روستایی و عشایری به‌وفور یافت می‌شود.

بهترین سن برای خرید و پرورش گوسفند داشتی، سن 18 ماهگی به بالا (یک و نیم سالگی) است.

روش‌های پرورش گوسفندان داشتی به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  • پرورش متحرک: در این روش، گوسفندان در مراتع ییلاقی و قشلاقی چرا می‌کنند و به‌ندرت به آن‌ها جیره دستی داده می‌شود.
  • پرورش نیمه متحرک: در این روش، گوسفندان در فصل بهار و تابستان در مراتع چرا می‌کنند و در فصل پاییز و زمستان در آغل نگهداری می‌شوند و به آن‌ها جیره دستی داده می‌شود.
  • پرورش متراکم: در این روش، گوسفندان در تمام طول سال در جایگاه بسته نگهداری می‌شوند و با جیره دستی تغذیه می‌شوند. این روش معمولاً برای گوسفندان اصلاح‌نژاد شده استفاده می‌شود.

💡 نکته: یکی از مهم‌ترین شرایط پرورش گوسفند داشتی از حیث بهره اقتصادی داشتن مراتع، مزارع و پس چر های کشاورزی است که در این صورت خوراکی که به دام داده می‌شود به‌صورت رایگان خواهد بود.

نکات مهم در پرورش میش داشتی

  • انتخاب نژاد مناسب
  • تغذیه مناسب
  • مدیریت صحیح گله
  • واکسیناسیون و درمان بیماری‌ها
پرورش گوسفند داشتی در مراتع، مزارع و پس چر های کشاورزی

مهمترین نژاد پرورش گوسفند داشتی چندقلوزا

در پرورش گوسفندان داشتی، انتخاب نژاد مناسب، یکی از عوامل مهم در موفقیت پرورش‌دهنده است. در پرورش میش داشتی بهتر است که از نژادهایی با درصد دوقلو زایی بالا استفاده گردد.

گوسفندهای چندقلوزا در دامداری امروز پایه و رکن اصلی رشد و سودآوری مزرعه یا گله هستند. به دنیا آوردن چندین بره در هر مرحله از زایمان و نژاد دار بودن این بره‌ها، دو مزیت اصلی پرورش گوسفند داشتی چندقلوزا است. افزایش تصاعدی تعداد گوسفندان و همچنین خلوص نژادی از نتایج سرمایه‌گذاری روی گوسفندهای چندقلوزا است.

نژادهای چندقلوزا گوسفند داشتی

  • گوسفندان چندقلوزای ایرانی همو و هترو
  • گوسفندان چندقلوزای وارداتی رومانوف و رومن

نژادهای گوسفند داشتی گوشتی

  • مغانی
  • شال
  • افشاری
  • قزل
  • مهربان
  • لری کردی

نژادهای گوسفند داشتی شیری

  • شال
  • افشاری
  • زندی
  • لری
  • لری بختیاری
  • سنجابی

نژادهای گوشتی، دارای رشد سریع و تولید گوشت بالایی هستند. نژادهای شیری، دارای تولید شیر بالایی هستند و علاوه بر تولید شیر، از نظر تولید گوشت نیز دارای استعداد هستند.

در انتخاب نژاد گوسفند، باید به شرایط منطقه‌ای و هدف پرورش‌دهنده توجه شود. اگر هدف پرورش‌دهنده، تولید بره‌های گوشتی باشد، باید از نژادهای گوشتی استفاده کند. اگر هدف پرورش‌دهنده، تولید شیر باشد، باید از نژادهای شیری استفاده کند.

به‌طور کلی، بهتر است که دام‌ها در پرورش گوسفندان داشتی، به‌صورت یکدست (از نظر سن و نژاد) باشند. این امر باعث می‌شود که مدیریت و پرورش آن‌ها راحت‌تر باشد.

هزینه پرورش گوسفند داشتی

  • هزینه زمین و محوطه که بر اساس قیمت زمین در مناطق مختلف کشور متفاوت است.
  • هزینه ساختمان و تاسیسات شامل: هزینه ساخت آغل، انبار علوفه، آبخوری، آبشخور و سایر تجهیزات مورد نیاز
  • هزینه ماشین آلات و تجهیزات، شامل هزینه دستگاه‌های شیردوشی، دستگاه‌های جفت‌گیری، دستگاه‌های حمل و نقل و سایر تجهیزات مورد نیاز است.
  • هزینه خرید دام مولد، بر اساس قیمت هر رأس دام مولد متفاوت است.
  • هزینه خوراک و علوفه، بر اساس میزان مصرف خوراک و علوفه توسط دام‌ها در طول سال متفاوت است.
  • هزینه واکسیناسیون و درمان، بر اساس تعداد دام‌ها و برنامه‌های واکسیناسیون و درمان تعیین می‌شود.
  • سایر هزینه ها، شامل هزینه‌های جاری مانند دستمزد، سوخت و برق می‌شود.

سرمایه گذاری در پرورش گوسفند داشتی، یک سرمایه گذاری بلندمدت است و بازگشت سرمایه آن معمولاً در مدت 5 تا 7 سال اتفاق می‌افتد. میزان درآمد حاصل از پرورش گوسفند داشتی، به عوامل مختلفی مانند نژاد دام، مدیریت صحیح گله و شرایط بازار بستگی دارد. پرورش گوسفند داشتی، یک شغل پرمخاطره است و پرورش‌دهندگان باید با دانش و تجربه کافی وارد این عرصه شوند.

پرورش گوسفند داشتی در سالن

میزان سود در چنین شرایطی که گله داشتی تنها در سیستم بسته و در سالن باشد، می‌تواند بسیار پایین بیاید. برای این افراد علاقه‌مند، راهکاری وجود دارد که به جای راه‌اندازی یک گله بزرگ داشتی، قوچ‌های شاخصی که بسیار برتر هستند، خریداری کنند. اگر توان کافی داشته باشند، می‌توانند یک دستگاه لاپاراسکوپی نیز خریداری کنند و اسپرم را از قوچ‌های خود بگیرند و بین دامداران دیگری که می‌شناسند و مورد وثوقشان هستند، ژن چندقلوزایی یا ژن شیری را توسط این قوچ‌ها منتقل کنند. بره‌های تولیدی را نیز طبق قول و قرار قبلی از آن دامداران خرید تضمینی کنند. از آنجایی که می‌توانند بره‌هایی که به دست می‌آورند را با قیمت بالاتری بفروشند، می‌توانند حاشیه سود بسیار خوبی را برخوردار باشند.

پرورش گوسفند داشتی در سالن

دوره های پرورش میش داشتی

پرورش میش داشتی، یک فرآیند طولانی‌مدت است که در طول سال نیاز به توجه‌های متفاوتی دارد. به همین دلیل، پرورش میش‌ها را به دوره‌های متفاوتی تقسیم می‌کنند که عبارت‌اند از:

دوره قبل از جفت گیری

این دوره از زمانی آغاز می‌شود که دوران شیردهی به بره‌های به دنیا آمده تمام شود. معمولاً این دوره از اوایل پاییز آغاز می‌شود که دیگر نمی‌توان از مراتع جهت چرای آزاد گوسفندان استفاده کرد.

در این دوره، میش‌ها به دلیل کاهش مواد غذایی مورد نیازشان، دچار اندکی کاهش وزن می‌شوند. بنابراین، تغذیه مناسب در این دوره بسیار مهم است. دام‌داران می‌توانند با انبار کردن علوفه و سایر مواد غذایی در فصل بهار و تابستان، نیاز گله را در این دوره تأمین کنند.

دوره جفت گیری

این دوره را می‌توان مهم‌ترین دوره در پرورش میش داشتی دانست. در این دوره، اگر مراقبت و تغذیه گوسفندان به خوبی انجام شود، می‌توان انتظار داشت که میزان دوقلوزایی و چندقلوزایی افزایش یابد.

قبل از شروع دوره جفت‌گیری، باید گوسفندان ضعیف و نامناسب برای گله حذف شوند. همچنین، توجه به تمام نیازهای میش‌ها در این دوره، بسیار مهم است.

در این دوره، میش‌ها باید با علوفه مرغوب، تازه و با کیفیت تغذیه شوند. همچنین، استفاده از مکمل‌های غذایی و غذای متراکم شده یا کنستانتره می‌تواند به تقویت گله گوسفند داشتی کمک کند.

دوره آبستنی

این دوره از زمان جفت‌گیری آغاز می‌شود و به مدت 150 روز ادامه دارد. در این دوره، میش‌ها باید با جیره غذایی متعادل و مناسب تغذیه شوند.

دوره شیردهی

این دوره از زمان زایمان آغاز می‌شود و به مدت 6 ماه ادامه دارد. در این دوره، میش‌ها باید با جیره غذایی ویژه‌ای که شامل علوفه، کنسانتره و مکمل‌های غذایی است، تغذیه شوند.

تغذیه مناسب گوسفندان داشتی

تغذیه مناسب، مهمترین اصل در پرورش گوسفندان است. بخش اعظمی از هزینه های پرورش گوسفندان صرف خوراک آنها می شود.

مراتع و علوفه، ارزانترین منابع خوراکی برای تغذیه گوسفندان هستند. مناطقی که چراگاه برای دام وجود دارد، بهترین مکان برای پرورش گوسفندان است. چرای گوسفندان در مراتع، باعث کاهش نیاز آنها به خوراک در زمستان می شود. چرای بیش از حد می تواند احتیاجات انرژی و پروتئین میش ها را فراهم کند و جایگزین غلات شود.

جو، یکی از بهترین منابع پروتئین برای گوسفندان است. جو بدون پوشینه، ارزش غذایی بالایی دارد و می تواند به عنوان منبع مناسب پروتئین در جیره غذایی گوسفندان و دیگر نشخوارکنندگان استفاده شود.

جیره غذایی گوسفندان داشتی در شرایط مختلف

تغذیه گوسفندان در مراحل مختلف زندگی، متفاوت است. نوزادان گوسفند، به شیر مادر نیاز دارند. بره‌ها، پس از شیر گرفتن، باید از جیره غذایی متعادلی برخوردار باشند. میش‌های شیرده و میش‌های آبستن به جیره غذایی متعادل و پرانرژی نیاز دارند. ولی میش‌های خشک، به جیره غذایی متعادل و کم‌انرژی نیاز دارند.

تغذیه گوسفندان در شرایط مختلف آب و هوایی، متفاوت است. در فصل گرما، گوسفندان نیاز به جیره غذایی سبک‌تر و کم‌انرژی‌تر دارند. در فصل سرما، گوسفندان نیاز به جیره غذایی سنگین‌تر و پرانرژی‌تر دارند.

تغذیه گوسفندان در مناطق مختلف، متفاوت است. در مناطق کم‌باران، گوسفندان باید از جیره غذایی متعادلی برخوردار باشند. در مناطق پرباران، گوسفندان می‌توانند از مراتع طبیعی برای تغذیه استفاده کنند. با این حال، باید توجه داشت که مراتع طبیعی ممکن است حاوی مواد مغذی کافی برای گوسفندان نباشد. در این صورت، باید از کنجاله‌ها و مکمل‌های غذایی استفاده کرد.

در مجموع، جیره غذایی گوسفند داشتی، باید متعادل و حاوی تمام مواد مغذی مورد نیاز گوسفندان باشد. این جیره غذایی باید با توجه به مراحل مختلف زندگی، شرایط آب و هوایی و مناطق مختلف، تنظیم شود.

پرورش گوسفند داشتی یا پرواربندی بره

مقایسه: پرورش بره پرواری بهتر است یا میش داشتی؟

پرورش گوسفند، هم در سیستم داشتی و هم در سیستم پرواری، سودآور است. در سیستم داشتی، سودآوری با افزایش چندقلوزایی افزایش می‌یابد. در سیستم پرواری، سودآوری با کاهش دوره پروار افزایش می‌یابد.

ویژگیسیستم داشتیسیستم پرواری
دوره پرورش2-3 سال6-8 ماه
نیاز به سرمایه اولیهبیشترکمتر
امکان تولید شیربلهخیر
امکان تولید برهبلهبله
احتمال بروز بیماریکمتربیشتر
احتمال تلف شدنکمتربیشتر
نیاز به مدیریتبیشترکمتر
میزان سودآوریکمتربیشتر
جدول مقایسه پرورش گوسفند به روش داشتی و پرواری

در مجموع، می‌توان گفت که پرورش بره پرواری، برای افرادی که سرمایه اولیه کمتری دارند و می‌خواهند در مدت زمان کوتاه‌تری، درآمد کسب کنند، گزینه بهتری است. پرورش میش داشتی، برای افرادی که زمان کافی برای مدیریت گله دارند و می‌خواهند به تولید شیر و گوشت بپردازند، گزینه بهتری است.

پرورش گوسفند داشتی و کسب درآمد عالی

پرورش گوسفند داشتی تبدیل به یک حوزه پرسود برای دامداران شده است. دلایل اصلی پرورش گوسفندان داشتی را می توان در تولید بره، شیر و پشم جستجو کرد. خوب است بدانید امکان پرورش گوسفندان داشتی، حتی با سرمایه کم نیز وجود داشته و این گروه از گوسفندان دارای بازدهی بسیار بالایی اند. یعنی علاوه بر فرآورده های دامی، امکان تولید بره از آنها نیز وجود داشته و این خود، نشان از بازدهی خوب این شغل دارد.

با وجود نیاز تغذیه ای اندک این گوسفندان، نیاز چندانی به صرف هزینه کلان بابت خرید غذای گوسفند نخواهد بود. در نتیجه با کاهش هزینه، سود افزایش خواهد یافت. درآمد و سود ناشی از پرورش گوسفند داشتی در صورت اجرای دستورالعمل های درست و راهبردی، به سمت مثبت گرایش یافته و از حالت رکود، خارج خواهد شد.

تولید محصولات متنوع لبنی و گوشتی

با توجه به مصرف بالای لبنیات مثل شیر، دوغ، پنیر و ماست در سبد غذایی خانوار و به دنبال تاثیر مثبت گوسفند داشتی در تولید این محصولات؛ سود حاصل از این کار، هیچگاه قطع نشده و همچنان ادامه خواهد داشت. هر چقدر فرآورده های لبنی، باکیفیت تر باشند؛ تاثیر بهتری بر روند سلامتی خواهند داشت. مثل فرآورده های حاصل از گوسفندان داشتی که علاوه بر مرغوبیت، بیشترین ارزش غذایی را نیز به خود اختصاص داده اند.

گوسفند داشتی نه تنها برای صنایع لبنی، فواید بسیاری را در پی داشته؛ بلکه برای صنایع غذایی نیز مفید واقع شده است. انواع محصولات غذایی متنوع از قبیل محصولات گوشتی مثل کالباس، سوسیس و ژامبون را با تکیه بر آن تولید می نمایند.

خلاصه سرمایه گذرای طرح پرورش گوسفندان داشتی

  • تعداد گوسفندان: 100 راس
  • سرمایه گذاری اولیه: 6 میلیارد تومان
  • سرمایه گذاری در گردش: 7 میلیارد تومان
  • اشتغالزایی: 10 نفر
  • نرخ بازگشت سرمایه: 10 تا 15 درصد

روش های کسب درآمد مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا